|
Karahallı’da eğitim, ilk dönemlerden bu yana önemli bir unsur olarak
karşımıza çıkmıştır. Osmanlı Devleti döneminde sıbyan
mekteplerinin yaygınlığı ve medreselerin varlığı, Cumhuriyet sonrası
dönemde de hemen Latin Alfabesi’ne geçilerek eğitim verilmesi, ilerleyen
dönemlerde okuma yazma oranında gözle görülür artışlar getirmiştir.
Ticari faaliyetin yaygın olması da eğitim düzeyini yükseltmiştir.
Cumhuriyetin ilanı ile beraber, Karahallı’da daha önce sıbyan mekteplerinde hocalık yapan kişiler, Latin
Alfabesi’ni hemen öğrenerek eğitmenlik görevine devam etmişlerdir. Daha
önce Karahallı’da öğretmenlik yapan kişiler, Cumhuriyet sonrası eğitim
seferberliğine katkıda bulunarak yakın köylerde eğitmenlik görevinde bulunmuşlardır .
Karahallı’da, Cumhuriyetten sonra eğitim işleri eski mekanlarında
yürütülmüş ve bir süre sonra da şuanda Gölbaşı Camisi’nin bulunduğu yerde
ilköğretim açılmış ve hizmet vermiştir. Burada çocuklardan hariç büyükler
de akşamları eğitim alarak yeni alfabeyi yani Latin Alfabesi’ni
öğrenmişlerdir. Bu durum 1943 yılına kadar devam etmiştir.
1946 yılında Uzun Göl, diğer adıyla Şapkılla
Gölü mevkiinde 1 nolu Dokumacılar Kooperatifi
üyelerinden ayda l lira toplamak suretiyle bir okul yapılır. “Cumhuriyet
İlkokulu” ismi verilen bu okul, 21 Mart 1946 tarihinde faaliyete geçmiştir . O dönem itibariyle Dokumacılar
Kooperatifi’nin 1875 üyesi vardır. 1954 yılı Ağustos
ayında “Karahallı Ortaokulu Yapma ve Yaşatma Derneği” kurulmuş ve bu
dernek binayı 15 Ekim 1954 günü l nolu
Dokumacılar Kooperatifi’nden 36.000 liraya satın almış, dernek yönetim
kuruluda 08.03.1955 gün ve 223 sayılı tapu ile Milli Eğitim Bakanlığı
adına hazineye kayıtsız, şartsız ve bedelsiz hibe ederek tescil
ettirmiştir. Bu bina, aynı zamanda ortaokul olarak da 3 Aralık
1954 yılında eğitime başlamıştır .
Yaptığım araştırmada maalesef bu dönem öncesi okul istatistiklerine
ulaşamadım. Daha önce okulun yangın geçirmiş olması istatistiklerin
tutulamamasına sebep olmuştur. Ama Cumhuriyet Ortaokulu’nun 1954’te
kuruluşundan itibaren muntazam istatistikler mevcuttur.
Eğitim durumu hakkında bilgi verilmesi hasebiyle 60 kadar olan okul
istatistikleri şöyledir .
Kayıtlı Öğrenci Mezun Öğrenci Asil Öğr. Ücretli
Öğr
Kız -Erkek Kız -Erkek Kad. -Erkek
Kad. -Erkek
54-55 -- 70 -- -- -- 2 -- 8
55-56 3 98 -- -- -- 3 -- 6
56-57 6 145 -- 9 1 3 1 6
57-58 9 202 2 27 2 3 1 6
58-59 4 185 1 39 2 2 1 10
59-60 5 210 1 51 2 2 1 10
İstatistiğe baktığımızda 50 öncesi bir bilgi alamasak da kız eğitiminin
54’ten sonra başladığını görebiliriz. Erkek öğrenci sayısına göre kız
öğrenci sayısı yavaş ve az şekilde artmıştır. Öğle ki 1967’ye
gelindiğinde kayıtlı kız öğrenci sayısı 33 kişidir. Bunda ise inkılaplara uyum sürecinin etkisi yüksektir. Tarihinde
de Hasan Gürel İlkokulu açılarak ilkokul ve ortaokul ayrılmıştır.
Görüleceği üzere eğitim Karahallı’da 1950 sonrası daha da canlanmıştır.
Uşak’ın diğer ilçelerinde de ortaokul açılması 1950’den sonra hız
kazanmıştır. 1965-1966 yılları itibariyle
Karahallı okulları o yıl döneminde 116 mezun vermiştir. Bu rakam,
muntazam bir şekilde artış göstermiştir. Ve bu öğrenim döneminde 18’i
erkek ve 3 kadın olmak üzere 21 öğretmen görev yapmıştı
. Okur yazarlık bakımından Uşak
ortalamasına denktir. 1965 yılı itibariyle 4281 nüfuslu Karahallı’da,
1971 kişi okuma-yazma bilmektedir. Bunların 1403’ü erkek 563’ü kadındır.
2310 kişi de okuma-yazma bilmemekle beraber bunlarında 520’si erkek
1781’ide kadındır .
Dönem itibariyle okuma-yazma bilenlerin çoğunu erkekler teşkil
etmektedir. Bunda ise kültürel yapının etkisi çoktur. İlerleyen
dönemlerde bu rakamlar hızla artış göstererek okuma-yazma oranı
yükselecektir.
|
